• Têketin
  • Bibe Nivîskar
  • Ziman
Paşgir û amraza (ŞIN - TION) di Kurdî-Pehlewî de

Paşgir û amraza (ŞIN - TION) di Kurdî-Pehlewî de


nivîskar: Qandîl Şeyxbizînî
barkirin: Pûşper 16, 2017, 9:19


Paşgir û amraza (ŞIN) di Pehlewî de.

Di zimanê Kurdî-Pehlewî de paşgir û amrza ‘ŞIN’ navekê pesnî (wesfî) saz dike.

Eger em binêrin îro di zimanê Îngilîzî de ev paşgira ‘ŞIN’ ku bi awayê (TION) tê nivîsandin kara ye, diyar e ku zimanê Îngilîzî ji Pehlewî sûdmend bûye, çun ku Kurdî-Pehlewî ya hezaran sal berê ye, lê zimanê Îngilîzî ta radekî nû ye, dibe ku ev yek jî asayî be, çun ku reg û bingeha zimanê me yek in.

Lê di vir de pirs eve, gelo çawa û çima ev paşgir û amraz di zimanê nû ya Kurdî de nemaye, di demekî de niha ev kêmasî di zimanê Kurdî de heye, amrazekî nîne ku heman ew rola ‘ŞIN’ bibîne! Ango ji ber ku ev amraza pêwîs nîne her peyvek bi awayekî tê gotin û nivîsadin, ku ev jî kêmasiyeka mezin e di zimanê de.

Ez dixwazim hinek mînakan ji bo berçav roniya we nîşan bidim,

*Spojşin: li hember sekinandin, dirêje pê dan, hevrikî kirin. Tb: Spoj weke kar ango: li hember sekinandin û hember girtin

*Spîzşin: Roşinkirî, ronîbûyî, Ronahîkirî. Tb: Spîz ango: rewşenkirin, ronîkirin

*Sirayşin: helbest xwendin, seraya meclîs û helbestxwendin û derbaran. Tb: ewên ku dibêjin peyva Seray peyvekî tirkî ye, ta niha şaş fehmkirine û berî hezaran sal di zimanê Kurdî-Pehlewî de bi ‘Siray’ hebûye û hatiye nivîsandin, ta niha jî di Kurdî de peyva Seray kara ye.

*Stanîşin: Kar û barê jê wergirtin, jê standin. Tb: Stanîten ango: standin

*Venîşin: Serketin di êrişê de, ber bi pêş ve çûn û serketin. Tb: Venî ango: Serketin di şerr de û ber bi pêş v e çûn de şerrê de.

*Vanşin: Desteserkirî, girtin û wêrankirin, dagirkirî. Tb: Van ango: Desteserkirin û wêrankirina ew cihê dagirkirî.

*Vîçûsşin: Tehhqîqkirî. Tb: Vîçûsten ango: Tehhqîqkirin

*Zebayşin: Duakirî, lavaxwendî, nizakirî. Tb: Zebayten: Duakirin, nizakirin.

*Zênşin: Kar û barê binçavkirn, proseya zindanîkirin. Tb: Zînten ango: Zînkirin, zîndanîkirin. zîndankirin.

*Bûxşin: Serbest berdan, azadkirî. Tb: Bûxten ango: Serbest berdan, azadkirin.

Pesaxşin: Cî bi cî kirî, karê cî bi cî kirî. Tb: Pesaxten: Cî bi cî kirin, temam kirin, bi cih gihadina karekî.

*Spûrşin: Karê kamilkirî, kar û barê temamkirinê. Tb: Spûrten: Kamilkirin, temamkirin, mutekemelkirin.

*Êzîşin: Teqwakirî, kar û barê teqwayî. Tb: Êzîten: Teqwakirin, îbadetkirin.

Û….

vana çend mînekek bûn ji hezaran mînakên şîrîn û rengîn, van vekolîn û peyçûnan dikare bibe bingehekî mezin û giring ji bo zimanê me ya îro û hem zimanê nû pê payedartir û zengîntir bikin hem jî kêmasiyên zimanî pê têr û tejî bikin, em dikanin bi sûd wergirtin ji paşgir û amraza ‘ŞIN’ bi hezaran peyvên xwe cor bikin û saz bikin.

helbet di vir de min bi kurtasî şirovekiriye, weke amajedanekî destpêkî,

Hêvîdar im ku bibe cihê sûdmediya we.

//Qandîl Şeyxbizînî

dîtin: 24

Pêveker:

paşgir û amraza (Şin - tion) di kurdî-pehlewî de